18e zo na Pinksteren-herfsttijd 23-9-18

River - Flows in you - Yiruma - Herdenking vliegramp Oekraïne op 17 juli 2017
"Van nabestaan naar voortbestaan" Herdenking vliegramp Oekraïne op 17 juli 2017
Voorbeden van de Wereldraad van Kerken voor Belarus, Moldavië, Rusland en Oekraïne op zo. 23 september 2018 – za. 29 september 2018
Dank voor:
• Priesters, predikanten en leken die hun leven hebben gegeven in de jaren van het
communisme.
• De lange geschiedenis van het christendom in deze landen.
• De christenen die het belang van de dialoog inzien met christenen uit verschillende kerken.
• Koren die Gods lof zingen.
• Zij die de gemeenschap van de gelovigen verkondigen.
• Degenen die aan democratie en openheid in de regering werken.
Bid voor:
• Begeleiding, als deze naties opnieuw politieke en economische structuren willen
samenstellen.
• Compassie en integriteit voor alle volkeren in deze landen met zulke uiteenlopende
etnische geschiedenissen.
• Degenen die lijden aan alcoholisme, HIV en AIDS, tuberculose en andere levensbedreigende ziekten.
• De grote aantallen mensen die nu in armoede leven en/of werkloos zijn.
• Revitalisatie van de kerken na decennia van officiëel atheïsme.
• Degenen die in Belarus (Wit-Rusland) en Oekraïne last hebben van de aanhoudende gevolgen van de nucléaire ramp in Tsjernobyl in 1986
• Degenen die voor democratie en nauwkeurigheid in de media strijden.
• Een einde aan de oorlog in Oekraïne en voor alle nabestaanden van de vliegramp op 17 juli 2014 met de MH 17 van Malaysia Airlines.
Ga met God en Hij zal met je zijn LB 416, (MH 17 herdenkingsdienst)
1. Ga met God en Hij zal met je zijn, jou nabij op al je wegen, met zijn raad en troost en zegen. Ga met God en Hij zal met je zijn. 2. Ga met God en Hij zal met je zijn: bij gevaar, in bange tijden, over jou zijn vleugels spreiden. Ga met God en Hij zal met je zijn. 3. Ga met God en Hij zal met je zijn: in zijn liefde je bewaren, in de dood je leven sparen. Ga met God en Hij zal met je zijn. 4. Ga met God en Hij zal met je zijn, tot wij weer elkaar ontmoeten, in zijn Naam elkaar begroeten. Ga met God en Hij zal met je zijn.

Week 39: Belarus, Moldavië, Rusland en Oekraïne – Wereldwijd Gedenken

Vliegtuigvogel vergeet je rampzalige nummer, verwaas de beelden die wij zien, verwolk ons weten heel je wezen, spreid opnieuw je vleugels, ontstijg ons hier en nu en troost… (foto en tekst: Heleen Janssens)

Een totalitaire staat zou nooit zijn almachtige
positie kunnen bereiken  als de meerderheid
van de mensen er niet de voorkeur aan had
gegeven de verantwoordelijkheid voor de
meeste problemen van het leven over te laten
aan iemand anders.
(C.G. Jung, in “Jung, zijn leven en zijn werk”,
Barbara Hannah, blz. 73/74)

En de derde engel blies de bazuin en er viel een
grote ster, brandend als een fakkel uit de hemel,
en zij viel op het derde deel der rivieren en
op de bronnen der wateren.
En de naam van de ster wordt genoemd alsem.
En het derde deel der wateren werd alsem,
en vele van de mensen stierven van het water
omdat het bitter was geworden
(Openbaring van Johannes 8:10-11)

En leid ons niet in verzoeking - Hij zal nimmermeer toelaten,
dat de rechtvaardige wankelt. (Psalm 55:23c)

Leid ons niet in verzoeking, Heer, verlos ons, maak ons meer en meer
tot mensen aan uw beeld gelijk, want U behoort het koninkrijk,
de kracht, de hoogste heerlijkheid, nu en in alle eeuwigheid.
(LB 370:3, André Troost)

18e zondag na Pinksteren – herfsttijd – Wijs mij uw weg Heer, 
leid mij op een effen pad. (Psalm 27:11a)

Zondagsgebed: 
Br
on van kracht, van al wat goed is,
plant in ons hart de liefde voor uw Naam,
geef voeding aan ons groeiend geloof
en waak zorgvuldig over de vruchten van uw Geest.
God die van mensen houdt, wil ons helpen 
ons leven opnieuw te bezien in het licht van uw heil,
leer ons te onderscheiden wat wezenlijk is en wat niet, 
maak ons bescheiden en maak ons vrijmoedig,
geef ons het hart om van mensen te houden, 
van anderen zo goed als van onszelf. (ds.W.R.v.d.Zee)

 

 

 In wereldwijde verbondenheid gedenken wij:

Week 39: Belarus, Moldavië, Rusland, Oekraïne

Gedenkplaats in Horostovo - Belarus (Foto: Janny Bolhuis, 1995)

Gebed ter gedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp
in Oekraïne op 17-7-2014 en alle anderen…

Gezegend zijt Gij om het levend woord
van Mozes en de Profeten, waaraan Gij ons deel
hebt gegeven door Jezus uw dienstknecht.
Hem noemende gedenken wij:
al uw gemartelde, vermiste, weggegooide mensen.
Voor uw aangezicht gedenken wij de namelozen
die zijn afgeslacht in oorlog na oorlog.
Voor uw aangezicht gedenken wij degenen die
in Belarus en Oekraïne nog steeds lijden onder
de gevolgen van de nucleaire ramp in Tsjernobyl
en voor de slachtoffers van de vliegramp in
Oekraïne op 17-7-2014.
Voor hun families en vrienden en alle nabestaanden...
(Naar een “Tafelgebed” van H. Oosterhuis, Verz. Liedboek, blz.638)

In Belarus, Rusland en Oekraïne is de Oosters-Orthodoxe Kerk verreweg de grootste. Na meer dan 70 jaar atheïsme heeft deze kerk tientallen miljoenen aanhangers.
In Moldavië werd na het uiteenvallen van de Sovjet Unie door de Wereldraad het Moldovan Partnership Programma opgericht, waarin alle kerken in het land werden uitgenodigd mee te doen; de twee Orthodoxe kerken, de Katholieke kerk, de Lutherse kerk en de Baptisten traden tot het platform toe. Na een aantal jaren koos het de naam Moldovan Christian Aid (MCA). De Wereldraad van Kerken en ook andere kerken bleven MCA steunen. Het initiatief bracht de twee grootste kerken (Roemeens Orthodoxe Kerk en de Russisch Orthodoxe Kerk) bijeen.
De oudste synagoge van Moskou-Rusland, niet ver van het Kremlin, werd gesticht in 1887. Tot die tijd mochten Joden zich niet in Moskou vestigen. Door allerlei tegenwerking duurde het tot 1906 voor hij ingewijd kon worden. Daarna is de synagoge altijd in gebruik gebleven en was hij altijd open, ook tijdens de Sovjet periode. In het begin van de 21e eeuw is hij uitvoerig gerestaureerd, zodat in 2006 het eeuwfeest groots gevierd kon worden.
Lange tijd is er in Rusland actie gevoerd tegen dwangarbeid als straf. Veel dissidenten hebben in een strafkamp vastgezeten. Prostituees, inbrekers en dissidenten werden na hun gevangenschap vaak verbannen. In 1986 verleende Gorbatsjov politieke gevangenen algehele amnestie. In februari 1994 besloot het Russische parlement verbanning en dwangarbeid uit het strafsysteem te halen, zodat ruim duizend ballingen hun vrijheid zouden herkrijgen en er een einde zou komen aan de beruchte goelags.

Vergeten leidt tot ballingschap -​​​​ gedenken is het geheim van verlossing.
(Baäl Shem Tov)
(De Baal Shem Tov is een orthodoxe en mystieke rabbi die omstreeks 1700 werd geboren in de Oekraïne. Hij is de oprichter van het chassidisme, een joodse orthodoxe stroming die nadruk legt op gebed, de liefde voor God en de liefde voor medemensen)

De naam Tsjernobyl betekent: alsem – een bittere plant. Deze stad in  Oekraïne werd over de hele wereld bekend door het ongeluk met de kerncentrale in 1986. Tsjernobyl werd een spookstad – voor duizenden families een regelrechte persoonlijke tragedie: er vielen talloze doden en gewonden, voedsel was oneetbaar, het drinkwater besmet, en door de snelle evacuaties werden gezinnen en gemeenschappen uit elkaar gerukt.
"Deze ernstigste nucleaire ramp in de geschiedenis voltrok zich op 26 april 1986. Bij een test met reactor 4 in de kerncentrale werd een bedieningsfout gemaakt. Twee medewerkers namen daarop een aantal fatale beslissingen die resulteerden in een brand en een enorme explosie. Daarbij kwam negen ton radioactief materiaal in de lucht. Er kwamen 31 mensen om het leven, maar het aantal slachtoffers van de vrijgekomen straling was vele malen hoger. Tienduizenden mensen raakten ernstig ziek: schildklierproblemen en verschillende kankervormen kwamen veel voor. Over het totale aantal Tsjernobyl-doden is nog onduidelijkheid. Schattingen variëren van 4.000 tot 60.000". (NU.nl-26 april 2016)

Nu is het oorlog in Oekraïne. Door de strijd in het oosten van Oekraïne zijn 34.000 mensen weggevlucht. Enkele van hen zijn teruggekeerd naar hun families in Rivne of Samy waar Zending over Grenzen helpt. De lokale coördinatoren gaven hen voedsel, kleding en hygiëne-artikelen. Aan de oever van de Kalmoes komen iedere avond leden van verschillende geloofsrichtingen bij elkaar om te bidden om vrede en eenheid in Oekraïne. (Trouw, 14 juli 2014). Tijdens de oorlog in Oekraïne zijn tot nu toe ten minste 220 Russische soldaten gesneuveld. Die conclusie trekt een onderzoeksrapport dat is gebaseerd op het werk van de vermoorde oppositieleider Boris Nemtsov. Het is voor het eerst dat er op basis van onderzoek een schatting wordt gemaakt van het totale aantal Russische militairen dat tot nu toe is omgekomen in Oekraïne. Het Kremlin ontkent nog steeds dat Rusland betrokken is bij het conflict. (NRC 12 mei 2015).
Meer dan 580.000 kinderen hebben te lijden onder het conflict in Oekraïne. Dat zegt hulporganisatie Unicef. Een derde van die groep, zo'n 200.000 kinderen, heeft psychische hulp nodig. De organisatie roept alle partijen in het conflict daarom op een veilige doorgang van humanitaire hulp te garanderen. 19 februari 2016, (Bron: Belga)

Op 17 juli 2014 vond een afschuwelijke ramp plaats in Oekraïne waar vlucht MH17 van Malaysia Airlines op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur neerstortte. Alle 298 mensen aan boord van het vliegtuig kwamen om, onder wie 196 Nederlanders.

Den Haag, ANP 24 augustus 2014
(...) Bij de vliegramp op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven toen het vliegtuig waar ze in zaten boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Onder hen waren 196 Nederlanders. Daarnaast zaten er mensen aan boord uit Maleisië, Australië, Indonesië, Verenigd Koninkrijk, België, Duitsland, Filipijnen, Canada en Nieuw-Zeeland. 
278 slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 in Oekraïne zijn geïdentificeerd, waarvan 180 Nederlanders. De identificatie van twintig slachtoffers laat nog op zich wachten. (Ministerie van Veiligheid en Justitie, 8 september 2015)
We bidden met woorden uit een gebed van Filaret, Metropoliet van Moskou (1553-1633):

Nabestaanden eren hun geliefden...

Heer, wij weten niet wat wij moeten bidden,
U alleen weet wat wij werkelijk nodig hebben.
Uw liefde is veel groter dan wij ons kunnen voorstellen.
Help ons te onderkennen wat in uw ogen goed voor ons is.

 

 

 *******

De Rabbi van Nemirov - naar een chassidische legende

In de bijzondere dagen vóór Rosj Hasjana gebeurde er in het Russische dorpje Nemirov elk jaar iets vreemds. Wanneer de mensen zich 's morgens vroeg naar de synagoge haastten om in hun gebeden na te denken over hun gedrag in het afgelopen jaar, was de zo geliefde rabbijn van het dorp daar niet bij. Niemand wist waar hij was. Hij verdween zonder een spoor achter te laten, alsof hij nooit had bestaan.
De Joden in Nemirov hadden maar één verklaring voor deze verdwijning: de rabbi gaat rechtstreeks naar de hemel. Daar verdedigt hij voor God de belangen van de inwoners van Nemirov. Dat idee gaf de mensen in Nemirov vertrouwen in de toekomst. Zij geloofden dat met de hulp van hun rabbi het nieuwe jaar een goed en zoet jaar zou worden.
Op een dag kwam er een vreemdeling in het dorp, een geleerde uit Litouwen. Zijn naam was Mosjè. Hij had gestudeerd bij de beroemdste rabbijnen in zijn land. Toen hij het verhaal over de rabbi van Nemirov hoorde, over zijn verdwijning en over zijn bezoek aan de hemel in de tijd voor Rosj Hasjana, lachtte hij, want hij geloofde niet in wonderen, daarvoor had hij teveel geleerd. Maar de rabbi moest toch ergens heen gaan als hij verdween. Mosjè besloot om dat eens uit te zoeken.
Dat jaar in de week voor Rosj Hasjana, verstopte Mosjè zich in de kamer van de rabbi. Alles ging z'n gewone gang. De rabbi ging naar bed en sliep snel in. Mosjè moest hele bladzijden uit zijn studieboeken keer op keer in gedachten herhalen om ook niet zelf in slaap te vallen. Vlak voor zonsopgang kwam er beweging in het huis. Mosjè hoorde hoe de rest van de familie wakker werd. Eén voor één verlieten zij het huis en gingen naar de synagoge voor het gebed. Toen het weer stil was in huis stond ook de rabbi op. Hij kleedde zich vlug aan. Heel gewoon allemaal. Of toch niet? Mosjè keek nog eens goed. De rabbi trok vreemde kleren aan. Kleren die de Russische boeren in de omgeving van Nemirov droegen. Een bloes, een broek, stevige laarzen en een warme kiel. In een paar minuten was de rabbi van Nemirov veranderd in een typische Russische boer, onherkenbaar voor iedereen die hem kende. Alsof het de gewoonste zaak van de wereld was liep de rabbi de kamer uit naar de kelder en haalde daar een houthakkersuitrusting tevoorschijn, een bijl en een groot stuk touw. Zo verliet hij het huis. 
Mosjè volgde hem op een afstandje. Ze liepen en liepen. Het dorp uit, over de landweg langs boerderijen. Tot ze bij het bos kwamen. Keurend bekeek de rabbi de bomen. Hij trok zijn kiel uit, pakte de bijl en begon één van de kleinere bomen om te hakken. Hij werkte hard en snel. De takken en de stam veranderden in keurige stukken brandhout. Hij bond het touw er om heen en laadde de zware vracht op zijn schouders. Toen liep hij terug naar Nemirov. Met Mosjè er achteraan.
Terug in het dorp sloeg de rabbi één van de donkere, kleine straatjes in. Hij bleef staan voor een bouwvallig huis en ging er naar binnen. "Ik ben het Vassil", hoorde Mosjè de rabbi zeggen. Voorzichtig sloop Mosjè dichterbij om door het raam naar binnen te kijken. Hij zag hoe de rabbi een kamer binnenging waarin een oude vrouw op bed lag. Naast haar stond een zwak brandende kachel, de mand met brandhoud was zo goed als leeg. De rabbi vulde de mand met zijn brandhout en knielde neer bij de kachel.
Toen hij de eerste stukken hout in het vuur legde zong hij de eerste verzen van het gebed, dat die morgen in de synagoge gebeden werd. Toen hij het vuur oppookte zong hij het tweede deel. En de laatste verzen zong hij toen het vuur hoog oplaaide. Bij het slot van het gebed prevelde Mosjè, die tegen de ruit aangedrukt stond, zachtjes "Amen". Daarna draaide hij zich om en liep terug naar zijn huis.
Vanaf die dag lacht Mosjè niet meer als de mensen van Nemirov zeggen dat hun rabbi naar de hemel gaat in de dagen voor Rosj Hasjana. Inplaats daarvan zegt hij: "Naar de hemel? Wie weet? In ieder geval daar in de buurt en misschien zelfs wel hoger".

(Uit de bundel 'de Feestdagen van Tisjrie', Tarboet Ressort, Amsterdam.)  

29 september: Michaëlsfeest en Oogstfeest

Michaëlsfeest - Oogstfeest op Mont Morêt (Foto: Krista Delaunoy-v.d.Wilt)

Dag van Michaël en alle Engelen


Michaël is de vorst der engelen; daarom is deze dag bedoeld als feestdag voor alle engelen.
In feite gaat het echter om de overwinning van Christus, die door Michaël wordt verbeeld.
(Dagboek bij het Onze Vader, in het spoor van Luther, uitg. Boekencentrum)

Het Michaëlsfeest – een oogstfeest
Al in het jaar 813 besloten de kerkvaders op het Concilie van Mainz (Duitsland) dat 29 september voortaan de feestdag zou worden voor de heilige aartsengel Michaël.
Voor die datum werd gekozen, omdat er op die dag een basiliek in Rome werd gewijd aan de aartsengel Michaël. De kerk werd gebouwd op de plaats waar Michaël enkele maanden tevoren was verschenen. Al snel werd 29 september,  Michaëlsdag, een oogstfeest: men dankte op die dag Sint Michaël voor de goede oogst, die het mogelijk maakt om de koude wintermaanden, waarin de aarde met sneeuw is bedekt, te doorstaan. 
De Almanak van de Wereldfeesten vertelt het zo
Men dankt Sint Michaël voor de goede oogst zodat men de dorre en doodse wintermaanden door kan komen. Speciaal op dit feest wordt het Michaëlsbrood gebakken. Tevens is het een feest dat oproept tot innerlijke moed waarbij men gevaren zoals  eenzaamheid bestrijden moet. En eenzaamheid is een van de verleidingen die in de winterperiode toe kunnen slaan. 

Michaël en de draak 
De overgangstijd waarin wij leven vereist geestelijke moed van ons. De moed namelijk om het in het donker van deze (herfst)tijd uit te houden, ons vertrouwen te bewaren en onze gevoeligheid te beschermen, juist ook in een tijd die ons op alle mogelijke manieren wil verharden en onverschillig wil maken. Vandaar dat er op het Michaëlsfeest ook wordt stilgestaan bij de strijd die de grote en geduchte aartsengel Michaël voerde met de draak, een strijd die door Michaël gewonnen werd.
Daarom zijn er zoveel afbeeldingen van hem, waarbij hij met zijn voeten de draak in bedwang houdt.

Michaël en de draak van de angst
Het feest dat aan Michaël wordt gewijd, is niet alleen een feest van geestelijke moed, maar ook van inzicht. Want Michaël, de aartsengel die de draak heeft bestreden en overwonnen, is ook de aartsengel van het heldere inzicht. Dat wil zeggen dat Michaël ons helpen wil om de gebeurtenissen die op ons afkomen (in het klein en in het groot) te doorzien, zodat we weten op welke gebieden en op welke manier wij een geestelijke strijd met de draak hebben te voeren.
Maar welke draken komen er in deze tijd eigenlijk op ons af? Allereerst de draak van de angst. Nu pensioenen gekort worden, de economische crisis ieder moment weer kan toeslaan, nu agressie, het korte lontje en bot geweld toenemen en je vooral je fiets en de auto op slot moet doen, omdat deze anders waarschijnlijk worden gestolen, krijgt iedereen te maken met gevoelens van angst. En dus moeten we steeds voorzichtiger worden en opletten. Vanzelfsprekend dat zulke gebeurtenissen naast boosheid ook angst oproepen. En wat zijn de gevolgen van angst? De draak van de angst verhardt ons en maakt ons onverschillig(er). Denk daarbij niet dat wij aan die verharding kunnen ontsnappen: de sfeer van verharding die onze angsten oproepen, ligt als een onzichtbare, maar voelbare deken over de mensheid. Daarom wordt iedereen erdoor geraakt en trekt deze verharding ongemerkt de ziel van iedereen binnen. Michaël wil dat wij ons dat bewust zijn, zodat we er de strijd mee kunnen aangaan en kunnen proberen om dwars tegen de sfeer van verharding in, kwetsbaar, aanraakbaar en gevoelig te blijven. Maar dan wel vanuit een innerlijke geestkracht: de geestkracht van Michaël.  Een geestkracht die regelrecht uit het hart voortkomt, want Michaël is bij uitstek de aartsengel van het hart. Niet voor niets is hij een zonnegeest en als zodanig verbonden met de zon, en dus met liefde en hartenkracht.


Maar onze tijd kent nog meer draken.
Bijvoorbeeld die van de eenzaamheid. Bijna iedereen kent die gevoelens van eenzaamheid wel. Want bijna iedereen kent uit eigen leven wel een periode, waarin hij of zij zich eenzaam of verlaten voelde. Het is dan ook de klacht die het meest geuit wordt:  Ik ben zo alleen.
En dat bijvoorbeeld uit de mond van iemand die veertien hoog in een groot flatgebouw, ergens in een grote stad, te midden van andere mensen leeft. Toch hoeft de innerlijke strijd met/tegen de eenzaamheid niet alleen maar negatief te zijn. Deze kan ons namelijk ook gevoelig maken voor de stille hulp die vanuit andere werelden (en wel vanuit de geestelijke wereld)tot ons komt. Juist als je je zo alleen voelt, kun je gevoelig worden voor de haast onmerkbare en zo stille hulp vanuit de geestelijke wereld! Een dergelijke bewustwording is belangrijk, want Michaël wil ons nu juist gevoelig maken voor die andere, hogere wereld.
(Met dank aan ds. Hans Stolp, http://www.nieuwetijdskind.com/29-september-het-michaelsfeest/)


Een engel is een gedachte van God en je mag weten,
‘dat Hij goede gedachten koestert over zijn mensenkinderen,
gedachten van vrede en niet van onheil, om hen een 
hoopvolle toekomst te geven.’(Profeet Jeremia)

Laat je door de engelen van Kerst vertrouwd maken
met de lichtheid van het bestaan, met de vreugde in het leven.
Laat je door hen zeggen, dat God welbehagen in je vindt.
(Anselm Grün in “Vergeet het beste niet”)

 

Aartsengel Michaël "Joris (= Michaël) en de draak"
Michaëlsfeest - Oogstfeest op Mont Morêt, Courdemanges, Frankrijk, (Foto: Krista Delaunoy v.d.Wilt)